گرمایش جهانی ( Global Warming ) یا پدیده گرم شدن زمین، اقیانوسها و اتمسفر، ناشی از فعالیتهای انسانی مثل سوزاندن سوختهای فسیلی است، باعث تولید و ارسال دیاکسیدکربن، متان و دیگر گازهای گلخانهای به اتمسفر میشود.
ما هماکنون در سراسر جهان شاهد پیامدهای گرم شدن کره زمین هستیم. گرمشدن دریاها و دریاچهها، ذوبشدن یخهای قطبی و یخچالهای طبیعی و تغییر در زیست حیوانات ازجمله آنهاست. سرعت روبهرشد گرمایش جهانی و پیامدهای آن را قدیمیترها بهتر میفهمند و این را در جمله معروفی که میگویند «دیگر نه زمستان و پاییز مثل گذشته است و نه بهار و تابستان» میشود فهمید. در ادامه قرار است نگاهی عمیقتر به تغییرات ایجاد شده از پدیده گرم شدن زمین داشته باشیم.
افزایش دمای متوسط
یکی از اثرات آشکار گرمایش جهانی، افزایش دما در سراسر جهان است. طبق اعلام اداره ملی اقیانوس و اتمسفر، میانگین دمای جهان در ۱۰۰ سال گذشته حدود ۱.۴ درجه فارنهایت (۰.۸ درجه سانتیگراد) افزایش پیدا کرده است.
حوادث شدید آب و هوایی
تجربه گرمای شدید در تابستان برای منطقهای خاص، یا سرمای شدید زمستان در منطقهای دیگر، از جمله اثرات گرمایش جهانی است. تغییرات آب و هوایی باعث میشود که مرز بین هوای سرد قطب شمال و هوای گرم استوایی به جنوب مهاجرت کند و هوای سرد و قطبی را به همراه داشته باشد. اتفاقی که باعث وقوع زمستانی بسیار سرد برای منطقه میزبان این هوا در پی خواهد داشت.
ذوبشدن یخها
یکی از پیامدهای اصلی تغییرات آب و هوایی، ذوب شدن یخها و یخچالهای طبیعی است. آمریکای شمالی، اروپا و آسیا همگی بین سالهای اخیر روند کاهش بارش برف را مشاهده کردهاند. آبشدن یخبندان دائمی اثرات منفی زیادی را به دنبال دارد و میتواند به رانش زمین، افزایش سطح آب دریاها و وقوع سیل منجر شود و همچنین میکروبهایی را که در طولانیمدت دفن شدهاند، آزاد کند. مانند اتفاقی که در سال ۲۰۱۶ افتاد و با ذوب شدن انباری از لاشه گوزن شمالی دفن شده، سیاهزخم شیوع پیدا کرد.
گیاهان و حیوانات
اثرات گرمایش جهانی بر اکوسیستمهای زمین عمیق و گسترده است و زندگی بسیاری از گونههای گیاهی و جانوری را دستخوش تغییر و تحول میکند. گرمایش زمین باعث مهاجرت اجباری یا زودتر از موعد حیوانات میشود. حالا اگر سرعت تغییرات آب و هوایی بیشتر از سرعت مهاجرت بسیاری از حیوانات باشد، ممکن است آنها نتوانند با این آب و هوای جدید رقابت کنند و منقرض شوند.
اگر گرمایش زمین مزیتی داشته باشد، فقط برای حشرات خواهد بود. به لطف تغییرات آب و هوایی، حشرات به نواحی شمالی زمین مهاجرت خواهند کرد؛ درحالیکه پیش از آن به دلیل دمای هوا نمیتوانستند در این مناطق دوام بیاورند. جمعیت حشرات بشدت افزایش خواهد یافت و این یعنی ازدیاد جمعیت پشهها، عنکبوتها، کنهها و مگسها؛ مسئلهای که برای انسانها بسیار مشکلساز خواهد شد و درنتیجه آن، بیماریهای مختلفی شیوع پیدا خواهد کرد و بخشی از درختان بدلیل تغذیه حشرات از بین خواهد رفت. بر اساس گزارش سال ۲۰۱۳ در مجله «Nature Climate»، اثرات گرمایش زمین، در صورت کنترل نشدن، احتمالا تا سال ۲۰۸۰ نیمی از گیاهان زمین و یک سوم حیوانات را از بین میبرد.
تغییر شیوه زندگی انسان ها
با ادامه دار شدن پدیده گرم شدن زمین، جدا از مباحثی که گفته شد، اثرات مخرب و جبران ناپذیری بر زندگی انسان ها خواهد گذاشت. صنعت کشاورزی به کل ویران خواهد شد، تامین تجهیزات خنک کننده در اثر کمبود نیروی برق و بعضاً کاهش راندمان دستگاها باعث از کار افتادن بسیاری از کارخانجات، گلخانه ها، سیستم های شهری و رفاهی و… خواهد شد.
حمله انواع آفات و بیماری به جوامع بشری دور از انتظار نیست. کاهش شدید نیروی کار و سختی زندگی روی سطح زمین نیز تصور میشود. اینگونه به نظر می آید که در آینده ای نه چند دور، بشر مجبور خواهد شد برای ادامه حیات، به زیر زمین و غارهای عمیق پناه ببرد و شیوه ای جدید از زندگی را تجربه کند.
تا مدتها در سرزمین های شمالی و جنوبی شاهد بارش های سیل آسا و سونامی و سیل خواهیم بود ولی سرزمین های مرکزی بشدت دچار بحران در اثر خواهند شد و در نتیجه مهاجرت های فراوانی به سمت شمال و جنوب صورت خواهد پذیرفت.
شما بگویید
با ادامه یافتن پدیده گرم شدن زمین چه آثار مخرب دیگری را تصور می کنید؟ آیا این دگرگونی آثار مثبتی هم در پی خواهد داشت؟
